درک مطلب، مهارتی است که هم در درس ادبیات فارسی و هم در زبان انگلیسی، پایه اصلی نمره‌گیری محسوب می‌شود؛ و برخلاف تصور رایج، این مهارت با تمرین هدفمند، به‌طور محسوسی قابل تقویت است.
نخستین گام، خواندن فعال به‌جای خواندن سطحی است. به‌جای عبورکردن سریع از روی خطوط، باید هنگام خواندن از خود پرسید: موضوع اصلی این پاراگراف چیست؟ نویسنده چه احساسی می‌خواهد منتقل کند؟ این پرسش‌ها ذهن را در حالت جست‌وجوی معنا نگه می‌دارند.
دومین گام، توجه به ساختار متن پیش از جزئیات است. شناخت اینکه یک متن روایی، توصیفی یا استدلالی است، به پیش‌بینی جهت‌گیری متن و درک بهتر ارتباط بین جملات کمک می‌کند.
سومین گام، گسترش دایره واژگان به‌صورت مستمر است، اما نه از طریق حفظ فهرست‌های جدا از متن. یادگیری کلمه در بافت یک جمله یا داستان، به‌مراتب پایدارتر از حفظ‌کردن معنای تنها یک کلمه است.
چهارمین گام، تمرین حدس‌زدن معنا از روی بافت متن، به‌ویژه در زبان انگلیسی. در بسیاری از سؤالات کنکوری و امتحانی، دانستن معنای دقیق هر کلمه لازم نیست؛ توانایی حدس‌زدن معنا از روی جمله‌های اطراف، مهارتی کلیدی محسوب می‌شود.
پنجمین گام، تمرین خلاصه‌کردن شفاهی هر متن پس از خواندن، با جمله‌های خودِ دانش‌آموز. اگر نتوان موضوع یک پاراگراف را در یک یا دو جمله بازگو کرد، احتمالاً درک کامل صورت نگرفته است.
در نهایت، خواندن منظم و متنوع، چه داستان، چه مقاله ساده انگلیسی، مهم‌ترین عامل درازمدت در تقویت این مهارت است؛ مهارتی که تأثیر آن تنها به یک درس محدود نمی‌ماند و در تمام مسیر تحصیلی همراه دانش‌آموز خواهد